اندیشه بر خط (یادداشتهای حسین خسروی)

معمولا به گزارشهای کارآموزی دانشجویان گیر نمی دهم، چون ۹۰% آنها از شرکت محل کارآموزی به صورت آماده تهیه شده است. یک گزارشی لیکن به نظرم آمد که کار خود دانشجوست، مخصوصا که با عکسهای رنگی اش  نظرم را جلب کرد. بعد از مدتی گفتم آن را مطالعه کنم شاید مطلبی دستگیرم شود… رسیدم به این صفحه:

و خیلی آن دانشجو شانس آورد که قبلا نمره اش را داده بودم وگرنه به قول معروف …!

دارم فکر می کنم اگر به بچه کلاس دومی بگوییم بنویس تغییر احتمالا درست می نویسه، حالا چطور ممکنه یک دانشجوی لیسانس در یک صفحه این همه غلط بنویسه.

نمی دانم اگر مرحوم ابوالقاسم فردوسی این صحنه را می دید چه حالی می شد!
با این زمزمه های سایتهای خبری و فرومهای قارچی معلوم نیست ۵۰ سال دیگر بتوانیم متون اصیل فارسی را بخوانیم.

این روزها توی هر سایت ریز و درشتی که سر بزنی تا دلت بخواد غلط املایی پیدا می کنی (البته بیشتر در مورد فرومها). غیر از سایتها برگه های امتحان رو که تصحیح می کنم باز هم شاهکارهای زیادی به چشم می خورد! من که خیلی غصه می خورم. کلماتی مثل سپاسگزار و درخواست را می نویسند سپاسگذار و درخاست! مطمئن رو می نویسند مطمعن! و بدتر از اون مطمئنا رو می نویسند مطمعنن! آدم می مونه که بخنده یا گریه کنه. اون یکی دیگه ادعای کتاب نوشتن داره: توی کتابش مرئی رو نوشته مرعی و اوج فاجعه آنجاست که افزودن رو نوشته افضودن. توی سایت خبری طرف نظر داده، کلی ابراز وجود کرده یه جوری که آدم احساس می کنه علامه دهره، بعد توی متنش نوشته مثلن تو همین ایران ما کسی حاظر نیست…(یعنی همون مثلا و حاضر) اگر اشتباه نکنم این مدلیش رو هم دیدم (مصلن).  امروز هم که توی یک سایت دیگری داشتم مطالعه می کردم دیدم گزاف رو نوشته گذاف. بامزه تر از همه اینها، روزی رفتم یه جایی! طرف دنبال پرونده ام می گشت، گفت فامیل شریفتون چی بود، گفتم خسروی. منشی بنده خدا هی گشت و پیدا نکرد. اخر سر خودم گشتم دیدم روی یک پرونده ای با خط نستعلیق نوشته شده آقای خصروی! گفتم شاید این باشه! طرف پیش منشی خودش کلی شرمنده شد!

نکنید این کارا رو! دودش توی چشم خودتون می ره.

از غلطهای املایی که بگذریم در صحبتها هم خیلیها نمی فهمند چه می گویند؛ مثالهای زیادی پیش آمده لیکن جای بیانش نیست. بهتره یه خاطره که دکتر انوشه نقل می کرد رو بگم و بحثم رو کوتاه کنم: دکتر انوشه می گفت، با همکارم (آقای دکتر) رفتیم عروسی یکی از دانشجویان وقتی رسیدیم خونه طرف، گفت: فریدون برو که تا گلو رفتی تو خرخره!

یک راهنمایی گرامری: کلماتی مثل سپاسگزار و قانونگذار را چگونه درست بنویسیم؟

هر گاه در معنی گذاشتن به معنی تعیین کردن یا گذاشتن بود باید گذار استفاده کنیم مثل قانونگذار یا تاثیرگذار و اگر به معنای به جا آوردن یا انجام دادن بود (گزاردن) از گزار استفاده می کنیم: مثل نمازگزار، سپاسگزار یا خدمتگزار

هر جا هم که کم آوردید از لغت نامه دهخدا کمک بگیرید.

از این فنگلیش هم که دل پری دارم که نپرس، خدا را شکر لااقل دانشجوهام (به خاطر جواب گرفتن ایمیلشان) فارسی ایمیل می زنند. شما هم سعی کنید به فارسی نوشتن عادت کنید یا اگر جگرش رو دارید انگلیسی خالص بنویسید! اونقدر تایپ فارسی رو قوی بشید که بدون صفحه کلید فارسی بتونید بنویسید مثل من!

فارسی را پاس بداریم

شاید شما هم به سایتهایی برخورد کرده باشید که به شما امکان تبدیل فنگلیش به فارسی رو می دهند. به نظر من این سایتها کمک بزرگی در حق زبان فارسی می کنند که شاید از OCR فارسی هم مهمتر باشه! متاسفانه بسیاری از کاربران وب فارسی زبان به زبان مجعول پنگلیش (نوشتن فارسی با لغات انگلیسی) عادت کرده اند؛ زبانی بسیار مزخرف که خواندن آن برای من یکی که از خواندن خط میخی هم سخت تره! سایت بهنویس که امروز باهاش آشنا شدم به درد من نمی خوره چون خدا رو شکر صفحه کلید فارسی رو از بَـرَم حتی اگر برچسب فارسی نداشته باشه! ولی به درد دانشجوهام حتما می خوره چون ۹۹ درصدشون به طور غریزی فنگلیش کار می کنند؛ {البته با اصرار من این درصد به ۹۰ کاهش یافته و به زودی تک رقمی هم خواهد شد!}

در تصویر زیر نمونه ای از کار بهنویس رو مشاهده می کنید، واقعا الگوریتمش فوق العاده کار میکنه.

هر چی برای این سایت تابناک نظر می‌دم که آقا تو رو خدا یه تغییری توی خودتون بدید، اصلا انگار نه انگار. کاف به این خوش تیپی «ک» رو که می‌نویسند «» که خیلی عربیه. «ی» به این خوشگلی رو ول کردن و جاش می‌نویسن «» که با اون دو نقطه‌ی زیرش حال آدم رو دگرگون می‌کنه. آخریش هم که واقعا آزار دهنده است نحوه‌ی نوشتن ارقام و ممیزها است. مثلا می‌خواد بنویسه ۱۱٫۵ میلیون تومان یه چیزی تو این مایه‌ها می‌نویسه که معلوم نیست ۵٫۱۱ یا ۱۱٫۵؛ به هر حال از این لحاظ خیلی سایت مزخرفیه. این اواخر یکبار از مردم خواست که مشکلات سایت رو بگن، شاید صد نفر همین موضوعات رو گفتند ولی انگار نه انگار. در عوض تا دلتون بخواد از سایت تبیان خوشم می‌یاد. تمام قواعد زبان رو رعایت می‌کنه، ضمن اینکه طراحی فوق‌العاده‌ای هم داره.

عزیزان دل برادر، فارسی را پاس بدارید.